پرتو درمانی

 رادیو تراپی یا پرتودرمانی عبارتست از استفاده پرتوهای یونیزان جهت کنترل و درمان بافتهای سرطانی که به عنوان یکی از مهمترین روشها در معالجه بسیاری از سرطانها شناخته شده است. مبنای این روش اثرات متقابل پرتوهای یون ساز با مواد و همچنین اثرات بیولوژیک این پرتوها می باشد. بدیهی است که شدت و انرژی پرتوهای مورد استفاده در رادیوتراپی باید به حدی باشد که بتوان با استفاده از آنها اثرات بیولوژیکی کاملاً مخرب به سلولهای سرطانی وارد نمود. بعد از کشف اشعه  Xدر سال ۱۸۹۵ آثار بیولوژیکی آن خیلی زود مشخص شد . در سال ۱۸۹۶ Lister  در انگلستان ، Grubbe ، Ludlam    در ایالات متحده پیشنهاد کردند که از پرتوهای  X  می توان در درمان سرطان استفاده کرد و به این ترتیب درمان اولین بیمار به وسیله رادیوتراپی در سال ۱۸۹۹ گزارش شد. قبل از سال ۱۹۴۰ انرژیهای تابشی که به منظور درمان استفاده می شد خیلی بیشتر از انرژیهای مورد استفاده در رادیولوژی تشخیصی نبود. با ساخته شدن بتاترون در سال ۱۹۴۰ زمینه برای درمان مگاولتی فراهم شد. کاربرد چشمه های رادیواکتیو مصنوعی در پرتودرمانی با ساخته شدن نخستین دستگاه ۶۰CO  در سال ۱۹۵۱ عمومیت یافت. روشهای جدید رادیوتراپی از طریق آزمون و خطا توسعه پیدا کردند .اما توسعه آن همواره به دلیل توسعه نسبتاً کند دانش و تکنولوژی محدود می شده است. پیشرفتهایی در زمینه دوزیمتری، توسعه تکنیکهای کامپیوتری، کاربرد آنها در تصویربرداری و طراحی شتابدهنده های خطی زمینه پیشرفت و نوآوری در رادیوتراپی را در نیمه دوم قرن بیستم فراهم آورد. این سری از توسعه ها منجر به پیدایش Conformal Radiotherapy  شدند که در آن امکان محدود کردن میدانهای تابش به شکل مورد نظر و دلخواه فراهم شده است. Conformal Radiotherapy  صحت هدف گیری تابش نسبت به تومور یعنی هدف گیری که به مشخصات آناتومیکی و مکان ژنومتریکی تومورهای ماکروسکوپیک بستگی دارد را به حداکثر مقدار می رساند، اما در زمینه عمق و همچنین خصوصیات بیولوژیکی یا رادیولوژیکی اطلاعاتی را در نظر نمی گیرد. امروزه علوم رادیوبیولوژیکی در طراحی استراژیهای جدید به کار برده می شوند و اکثر پلانهای درمانی جدید بر پایه رادیوبیولوژی بنا نهاده شده اند. در حال حاضر برای حدود نیمی از بیماران سرطانی از روشهای مختلف رادیوتراپی به عنوان قسمتی از برنامه درمانی و یا تمام آن استفاده می شود.

منبع:Prin.ir